Nieuwe wet turboliquidatie – Heads up

In een eerdere blog stond ik stil bij de ontbinding van een vennootschap en turboliquidatie. De nieuwe wet Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie beoogt een groot aantal veranderingen in dat kader teweeg te brengen. Op 14 maart 2023 is de wet door de Eerste Kamer aangenomen. De verwachtingen waren dat de nieuwe wet per juli 2023 in werking zou gaan treden. Deze datum lijkt op dit moment niet haalbaar. De ingangsdatum is vooralsnog niet bekend, verwacht wordt dat de wet ingaat op 1 oktober 2023. In deze blog sta ik stil bij hoe een turboliquidatie op dit moment verloopt en waar bestuurders/ondernemers in de toekomst rekening mee moet houden.

Huidige wijze van turboliquideren rechtspersoon

Turboliquidatie is geregeld in de wet. De wet schrijft voor dat een rechtspersoon ophoudt met bestaan op het tijdstip van zijn ontbinding, indien op dat moment geen sprake is van bekende baten. Het bestuur van de rechtspersoon is alsdan verplicht om ter zake een opgave te doen bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Onder een baat in de zin van de wet valt niet alleen een eventueel kapitaal dat de rechtspersoon aanhoudt en/of goederen die aan haar toebehoren, maar bijvoorbeeld een domeinnaam of de aanwezigheid van een overeenkomst die de rechtspersoon een bepaalde bevoegdheid toekent (die in de praktijk een bepaalde waarde vertegenwoordigt), valt ook onder een bate.

Wanneer een rechtspersoon dus geen (bekende) baten meer heeft, houdt deze op met bestaan, ook indien sprake is van (opeisbare) schulden. In beginsel hoeft de rechtspersoon geen verantwoording af te leggen waarom er geen baten (meer) zijn en de schuldeisers behoeven evenmin geïnformeerd te worden over de ontbinding. Een formele vereffeningsfase, zoals bij een faillissement, blijft achterwege. Op de huidige wijze van turboliquideren c.q. beëindigen van de rechtspersoon, is in de afgelopen jaren de nodige kritiek geuit. De huidige regeling leent zich namelijk voor misbruik en fraude en zou dit zelfs in de hand werken: de bestuurders van een rechtspersoon kunnen bijvoorbeeld toewerken naareen situatie waarin de baten ontbreken op moment van ontbinding. Dit betekent overigens niet dat na turboliquidatie een faillissement niet meer mogelijk is. Ook na ontbinding via een turboliquidatie van een rechtspersoon, kan deze alsnog in staat faillissement worden verklaard.

De Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie

Op 14 maart 2023 de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie door de Eerste Kamer aangenomen. Deze wet beoogt de transparantie rondom turboliquidatie voor schuldeisers te verruimen. Minister Dekker schrijft hierover in het conceptwetsvoorstel:

‘De verwachte toename van het gebruik van ontbinding zonder baten op korte termijn draagt tevens een toename van het risico in zich van misbruik van deze regeling in het geval de rechtspersoon ophoudt te bestaan met achterlating van schulden. Het onbetaald laten van schulden kan te maken hebben met onrechtmatig of frauduleus handelen van bestuurders.’

De onbetaald gebleven schuldeisers bevinden zich in de huidige regeling in een situatie wanneer een rechtspersoon wordt ontbonden via een turboliquidatie, aangezien een formele vereffeningsprocedure ontbreekt, zodat zij ook geen inzage hebben in de administratie van de rechtspersoon. Daarnaast hoeft het bestuur over het laatste verkorte boekjaar geen jaarstuk op te maken. Het enige wat een schuldeiser kan doen is via artikel 2:23c lid 1 BW de rechtspersoon te laten ‘herleven’ vanwege de aanwezigheid van bate. De schuldeiser dient dit dan wel aan te tonen en draagt daarin de bewijslast.

Wat verandert er nu concreet? Hieronder zullen de belangrijkste veranderingen nader worden aangestipt.

1. De verantwoordings- en mededelingsplicht

In het geval een rechtspersoon in een via een turboliquidatie wordt ontbonden, vereist de nieuwe regeling dat het bestuur binnen tien werkdagen na ontbinding bepaalde (navolgende) documenten deponeert bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel:

  1. Een balans en staat van baten en lasten
    Bij het ontbinden van een rechtspersoon is het belangrijk om een overzicht te hebben van de financiële situatie op het moment van ontbinding. Daarom moet het bestuur een balans en een staat van baten en lasten indienen voor het boekjaar waarin de ontbinding plaatsvindt. Deze documenten geven inzicht in de financiële positie van de rechtspersoon en vormen een basis voor verdere afwikkeling.
  2. Schriftelijke opgave van redenen voor het ontbreken van baten
    Bij de ontbinding van een rechtspersoon is het mogelijk dat er geen baten meer zijn op het moment van ontbinding. In dat geval moet het bestuur een schriftelijke opgave van redenen verstrekken waarom er geen baten zijn. Indien van toepassing, moet ook de reden voor het onbetaald laten van schuldeisers worden vermeld. Dit zorgt voor transparantie en helpt bij het voorkomen van misbruik van de turboliquidatieprocedure.
  3. Slotuitdelingslijst
    Als er voorafgaand aan de ontbinding van de rechtspersoon schuldeisers zijn voldaan als onderdeel van de vermogensafwikkeling, moet het bestuur een slotuitdelingslijst indienen. Deze lijst bevat informatie over bevoorrechte schuldeisers, vorderingen gedekt door pand, hypotheek of retentierecht, en concurrente vorderingen. Daarnaast worden de ontvangen uitkeringen vermeld, samen met het bedrag dat na voldoening van de schuldeisers in het vermogen overblijft.
  4. Jaarrekening van voorafgaande jaren
    Indien er volgens Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek nog niet voldaan is aan een verplichting tot het opstellen van jaarrekeningen voor boekjaren die voorafgaan aan het jaar van ontbinding, moeten deze ook worden gedeponeerd.

Nadat de bovengemelde stukken zijn gedeponeerd, dient het bestuur de schuldeisers van deze deponering in te lichten. Hiermee worden de schuldeisers in de gelegenheid gesteld om te ageren jegens de turboliquidatie, indien zij het hier niet mee eens zijn. Zij kunnen alsdan (a) de heropening van de vereffening verzoeken; (b) het bestuur aansprakelijk stellen; dan wel (c) het faillissement aanvragen.

De nieuwe regeling betekent niet dat ondernemers een langdurig traject moeten doorlopen om de rechtspersoon te ontbinden. De mogelijkheid om op betrekkelijk eenvoudige wijze na beëindiging van de bedrijfsactiviteiten de rechtspersoon te ontbinden, blijft nog steeds gelden, zij het met meer waarborgen omkleed.

2. Bestuursverbod

Niet naleven van de deponeringsverplichtingen zoals hierboven uiteengezet, kan ernstige consequenties hebben voor bestuurders. Het kan zelfs leiden tot een bestuursverbod. Bovendien kwalificeert het niet voldoen aan de deponeringsverplichting als een economisch delict als gevolg waarvan aan de betrokken bestuurders een boete kan worden opgelegd. Daarnaast kan een bestuursverbod worden opgelegd wanneer er in aanloop naar de ontbinding (bewust) één of meer schuldeisers benadeeld zijn of de bestuurder(s) herhaaldelijk betrokken zijn geweest bij een ontbinding zonder baten, waarbij enkel lasten worden achtergelaten.

3. Het inzagerecht

Tot slot hebben schuldeisers onder de nieuwe regeling het recht om inzage te krijgen in de bewaarde administratie van de ontbonden rechtspersoon, indien deze niet heeft voldaan aan de deponeringsplicht. Kanttekening hierbij is wel dat de schuldeiser(s) een machtiging van de kantonrechter moet(en) vragen. Met het inzagerecht tracht de wetgever bestuurders te stimuleren om hun verantwoordingsplicht serieus te nemen en tijdig te voldoen aan de deponeringsplicht.

Take aways

Al met al zal de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie voor een grote verandering gaan zorgen in de praktijk. De take aways:

  • Het bestuur van een rechtspersoon dient bij het beëindigen van de bedrijfsactiviteiten en ontbinding de juiste procedure moeten kiezen, te meer om aansprakelijkheid te voorkomen;
  • Bij turboliquidatie dient het bestuur rekening te houden met een deponeringsplicht van diverse documenten;
  • Het bestuur moet waken dat schuldeisers oneigenlijk worden benadeeld en kortweg worden geconfronteerd met een lege huls die niet meer bestaat;
  • Het bestuur moet waar nodig de nodige transparantie verschaffen.

ADVOCAAT ONDERNEMINGSRECHT INSOLVENTIERECHT

HAUT Legal is een advocatenkantoor dat gespecialiseerd is in het ondernemings- en insolventierecht en heeft 5 curatoren in dienst die ruimschoots ervaring hebben met faillissementen en turboliquidatie. Mocht u, uw onderneming willen turboliquideren of heeft u vragen naar aanleiding van deze blog, schroom dan niet om vrijblijvend contact met mij op te nemen. Ik praat u graag bij!

Heeft u een juridisch probleem?

Neem gerust vrijblijvend contact met ons op. Onze advocaten staan u graag te woord.

Gerelateerde artikelen

Akkoord in faillissement

Wanneer een faillissement wordt uitgesproken, heeft (het bestuur van) de gefailleerde de mogelijkheid om verzet of hoger beroep in te stellen om het faillissement ongedaan

Lees verder »

Heeft u een juridisch probleem?

Wij helpen u graag verder. Vul gerust onderstaan formulier in en wij bellen u z.s.m. terug. 

HAUT Legal & Tax Advocaten
HAUT Legal & Tax Advocaten