In mijn vorige blog stond ik stil bij reorganisatie van een onderneming en de aandachtspunten die daarbij in acht moeten worden genomen. Indien een ondernemer haar personeel wil ontslaan wegens bedrijfseconomische redenen, dan gelden er in dat geval een aantal wettelijke eisen. Het afspiegelbeginsel is daar een van. Een ondernemer c.q. werkgever mag namelijk niet willekeurig personeel ontslaan. In dit blog duiken we dieper in bij het afspiegelbeginsel.
Anciënniteitsbeginsel
Het afspiegelbeginsel zoals wij deze nu al een geruime tijd kennen, dateert uit 1 maart 2006. Voor maart 2006 werd het personeel bij een reorganisatie ontslagen via het anciënniteitsbeginsel. Dit houdt in dat het personeel – ongeacht leeftijdsgroep en functie – dat het kortst in dienst wast, als eerst voor ontslag in aanmerking kwamen: ‘last in, first out’. In de praktijk leidde dit vaak tot onredelijke situaties en een onevenwichtig personeelsbestand: jongere werknemers gingen er eerst uit en het bedrijf resteerde met de oudere werknemers.
Afspiegelbeginsel
Dit was reden om de regelgeving te veranderen. Het afspiegelbeginsel zorgt er namelijk voor dat werknemers met vergelijkbare (lees: uitwisselbare) functies, ingedeeld werden in leeftijdsgroepen. Binnen ieder leeftijdsgroep wordt vervolgens gekeken wie het laatst in dienst is gekomen. Die werknemers worden vervolgens als eerst ontslagen. Het gaat concreet om de volgende leeftijdsgroepen:
- Categorie 1 : 15 tot 25 jaar;
- Categorie 2 : 25 tot 35 jaar;
- Categorie 3 : 35 tot 45 jaar;
- Categorie 4 : 45 tot 55 jaar; en
- Categorie 5 : 55 jaar en ouder.
Afspiegelbeginsel uitzonderingen afspiegelbeginsel geldt niet onverkort
Het afspiegelbeginsel kent uitzonderingen en geldt niet onverkort. In de volgende gevallen kan de werkgever afwijken van dit beginsel:
- het bedrijf of bedrijfsvestiging gaat sluiten;
- een unieke functie vervalt en deze functie kan alleen door 1 werknemer worden ingevuld;
- een gehele categorie uitwisselbare functie is vervallen;
- het cao schrijft het voor.
Naast het voormelde, kunnen zich ook bijzondere situaties voordoen die afwijking van het afspiegelbeginsel rechtvaardigen. Namelijk:
- de hardheidsclausule: in het geval dat de werkgever zijn werknemers onder toezicht en leiding van een derde laat werken;
- in het geval dat de werkgever een onmisbare werknemer heeft. Deze werknemer is met kennis en bekwaamheid belangrijk voor het functioneren van het bedrijf;
- bij een werknemer met een ziekte of handicap;
- als voor een werknemer een opzegverbod geldt;
- Als de werkgever een werknemer wil ontslaan voor wie de loonkostensubsidie is vervallen.
Advocaat arbeidsrecht en reorganisatie
Ontslag en reorganisatie is vaan maatwerk. De advocaten van HAUT Lega hebben een brede ervaring binnen het arbeidsrecht en staan u graag ter zijde. Meer informatie? Neem gerust contact op. Onze advocaten helpen u graag verder.
