Een faillissement van een onderneming is al ingrijpend genoeg. Voor bestuurders kan daar nog een extra risico bijkomen: persoonlijke aansprakelijkheid voor schulden van de vennootschap. Wanneer kan een bestuurder daadwerkelijk privé worden aangesproken en hoe kunt u dat risico beperken? In deze blog leggen wij de belangrijkste uitgangspunten helder uit.
Hoofdregel: de vennootschap is aansprakelijk
Bij een BV of NV is de onderneming zelf verantwoordelijk voor haar schulden. Bestuurders handelen namens de rechtspersoon en zijn in principe niet privé aansprakelijk. Dit beschermingsmechanisme is een belangrijke reden waarom veel ondernemers kiezen voor een BV-structuur. Toch is deze bescherming niet absoluut. In bepaalde situaties kan een bestuurder alsnog persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.
Wanneer kan een bestuurder aansprakelijk zijn?
Bij faillissement onderzoekt de curator standaard het handelen van het bestuur in de periode voorafgaand aan het faillissement.
Een bestuurder kan aansprakelijk worden gesteld wanneer sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur dat een belangrijke oorzaak is van het faillissement. Het gaat daarbij om situaties waarin een redelijk handelend bestuurder onder dezelfde omstandigheden anders zou hebben gehandeld.
Voorbeelden van risicovol handelen:
- het structureel negeren van financiële problemen
- het aangaan van verplichtingen terwijl duidelijk is dat deze niet meer kunnen worden nagekomen
- het ontbreken van inzicht in de financiële positie van de onderneming
- het niet tijdig ingrijpen bij oplopende schulden
Administratie en jaarrekening zijn cruciaal
Twee verplichtingen spelen een belangrijke rol bij aansprakelijkheid:
- een correcte administratie voeren
- de jaarrekening op tijd publiceren
Wanneer hier niet aan wordt voldaan, ontstaat een wettelijk vermoeden dat sprake is van onbehoorlijk bestuur. Dit maakt de positie van een bestuurder aanzienlijk kwetsbaarder in een procedure met de curator.
Een goed ingerichte administratie is daarom niet alleen belangrijk voor de bedrijfsvoering, maar ook voor de bescherming van het privévermogen van bestuurders.
Ook individuele schuldeisers kunnen actie ondernemen
Niet alleen de curator kan een bestuurder aanspreken. In sommige gevallen kunnen ook individuele schuldeisers een bestuurder persoonlijk aansprakelijk stellen. Dit kan bijvoorbeeld spelen wanneer een bestuurder namens de onderneming verplichtingen aangaat terwijl hij weet, of had moeten begrijpen, dat de onderneming deze niet meer kan nakomen.
Feitelijk bestuurders lopen ook risico
Niet alleen formeel benoemde bestuurders kunnen aansprakelijk worden gesteld. Ook personen die feitelijk het beleid bepalen, kunnen onder omstandigheden als bestuurder worden aangemerkt. Denk bijvoorbeeld aan aandeelhouders die actief meebeslissen, adviseurs die feitelijk de koers bepalen en personen binnen een groep die de onderneming aansturen.
Verweer is vaak mogelijk
Een aansprakelijkstelling betekent niet automatisch dat een bestuurder ook daadwerkelijk moet betalen. De wet biedt mogelijkheden om verweer te voeren, bijvoorbeeld wanneer het verwijt niet aan de bestuurder persoonlijk te wijten is, de bestuurder tijdig heeft geprobeerd maatregelen te nemen of andere oorzaken een belangrijke rol hebben gespeeld bij het faillissement. Een zorgvuldige juridische analyse is daarbij essentieel.
Voorkomen is beter dan procederen
In de praktijk zien wij dat tijdig advies veel problemen kan voorkomen. Door vroegtijdig inzicht te krijgen in risico’s kunnen bestuurders maatregelen nemen om hun positie te beschermen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- tijdig financieel inzicht creëren
- besluiten goed documenteren
- bij twijfel juridisch advies inwinnen
- zorgvuldig omgaan met nieuwe verplichtingen bij financiële onzekerheid
Conclusie
Bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement speelt regelmatig een rol, maar persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders is zeker niet vanzelfsprekend. Met tijdige actie en zorgvuldige besluitvorming kunnen risico’s vaak worden beperkt.
HAUT Legal adviseert bestuurders bij dreigende aansprakelijkheid en begeleidt procedures met curatoren en schuldeisers. Wilt u weten hoe u uw positie als bestuurder kunt beschermen? Neem gerust contact op met ons team. Wij denken graag met u mee.
